Philosophy of Science in Armenian

Phrases from this unit

• Տեսությունը հերքելու համար բավական է մեկ հակառակ օրինակ

  Tesut'yunə herk'elu hamar bavakan e mek hakarak orinak

  One counterexample is enough to refute a theory
• Կոռելյացիան ինքնին պատճառահետևանքային կապ չի ապացուցում

  Korelyats'ian ink'nin patcharahetevank'ayin kap ch'i apats'uts'um

  Correlation by itself does not prove a causal link
• Միայն ստուգելի վարկածն է գիտական

  Miayn stugeli varkatsn e gitakan

  Only a testable hypothesis is scientific
• Հատկապես կարևոր է, որ փորձը հնարավոր լինի կրկնել

  Hatkapes karevor e, vor p'ordzə hnaravor lini krknel

  It is especially important that the experiment can be repeated
• Այս հարցը մինչև այսօր էլ բաց է մնում

  Ays harts'ə minch'ev aysor el bats' e mnum

  This question remains open to this day
• Ոչ թե գիտությունն է վտանգավոր, այլ դրա սխալ կիրառումը

  Voch' t'e gitut'yunn e vtangavor, ayl dra skhal kirarumə

  It is not science that is dangerous, but its misuse

Dialogue: After the seminar

1. Մարինե · Marine

   Լևոն, համաձա՞յն ես դասախոսի հետ։ Նա պնդում էր, որ գիտությունն ոչ թե ապացուցում, այլ հերքում է։

   Levon, hamadzayn es dasakhosi het? Na pndum er, vor gitut'yunn voch' t'e apats'uts'um, ayl herk'um e.

   Levon, do you agree with the lecturer? He argued that science does not prove but refutes.
2. Լևոն · Levon

   Մասամբ։ Հենց Պոպերն էր պնդում, որ ոչ մի տեսություն հնարավոր չէ վերջնականապես ապացուցել։

   Masamb. Hents' Popern er pndum, vor voch' mi tesut'yun hnaravor ch'e verjnakanapes apats'uts'el.

   Partly. It was Popper who argued that no theory can be proved conclusively.
3. Մարինե · Marine

   Իսկ հերքե՞լ։

   Isk herk'el?

   And refuting?
4. Լևոն · Levon

   Հերքելու համար բավական է մեկ հակառակ օրինակ։ Եթե պնդում ենք, որ բոլոր կարապները սպիտակ են, մեկ սև կարապը բավական է այդ պնդումը հերքելու համար։

   Herk'elu hamar bavakan e mek hakarak orinak. Yet'e pndum enk', vor bolor karapnerə spitak en, mek sev karapə bavakan e ayd pndumə herk'elu hamar.

   To refute, one counterexample is enough. If we claim that all swans are white, one black swan is enough to refute that claim.
5. Մարինե · Marine

   Իսկ աստղագուշակությո՞ւնը։ Այն էլ է կանխատեսումներ անում։

   Isk astghagushakut'yunə? Ayn el e kankhatesumner anum.

   And astrology? It makes predictions too.
6. Լևոն · Levon

   Այո, բայց դրա կանխատեսումներն այնքան անորոշ են, որ հնարավոր չէ դրանք ստուգել։ Հենց դրա համար էլ այն գիտություն չէ։

   Ayo, bayts' dra kankhatesumnern aynk'an anorosh en, vor hnaravor ch'e drank' stugel. Hents' dra hamar el ayn gitut'yun ch'e.

   Yes, but its predictions are so vague that they cannot be tested. That is exactly why it is not a science.
7. Մարինե · Marine

   Իսկ Կո՞ւնը։ Նա, կարծեմ, այլ կերպ էր մտածում։

   Isk Kunə? Na, kartsem, ayl kerp er mtatsum.

   And Kuhn? I think he saw it differently.
8. Լևոն · Levon

   Կունի համար կարևոր էր ոչ թե առանձին փորձը, այլ գիտնականների համայնքը և նրա պարադիգմը։

   Kuni hamar karevor er voch' t'e arandzin p'ordzə, ayl gitnakanneri hamaynk'ə yev nra paradigmə.

   For Kuhn, what mattered was not the individual experiment but the community of scientists and its paradigm.
9. Մարինե · Marine

   Ուրեմն գիտական հեղափոխությունը տեղի է ունենում, երբ փոխվում է պարադիգմը։

   Uremn gitakan heghap'okhut'yunə teghi e unenum, yerb p'okhvum e paradigmə.

   So a scientific revolution happens when the paradigm changes.
10. Լևոն · Levon

    Ճիշտ է։ Հատկապես հետաքրքիր է, որ հին և նոր պարադիգմների կողմնակիցները հաճախ պարզապես չեն հասկանում իրար։

    Chisht e. Hatkapes hetak'rk'ir e, vor hin yev nor paradigmneri koghmnakits'nerə hachakh parzapes ch'en haskanum irar.

    Right. What is especially interesting is that supporters of the old and new paradigms often simply do not understand each other.