الفبای ارمنی غربی
ارمنی غربی همان حروف ارمنی شرقی را به کار می‌برد، اما حدود دوازده‌تایشان را طور دیگری می‌خواند — و ۳۸ حرف دارد، نه ۳۹: Ւ حرفی مستقل است و ու ترکیبی از دو حرف.
حرف‌هایی که جابه‌جا می‌شوند
ده حرف بی‌صدا، جفت‌جفت، طور دیگری خوانده می‌شوند: آنچه در شرقی «ب» است در غربی «پ» است و برعکس. همین‌طور «گ» و «ک»، «د» و «ت»، «دز» و «تس»، «ج» و «چ». در آغاز واژه، յ «ه» خوانده می‌شود.
| واژه | غربی | شرقی | معنی |
|---|---|---|---|
| Բարեւ | parev | barev | سلام |
| Գիրք | kirk | girk' | کتاب |
| Դուռ | tur | dur | در |
| Ծառ | dzar | tsar | درخت |
| Կատու | gadu | katu | گربه |
| Ձուկ | tsug | dzuk | ماهی |
| Ճաշ | jash | chash | ناهار |
| Պանիր | banir | panir | پنیر |
| Ջուր | chur | jur | آب |
| Տուն | dun | tun | خانه |
همهٔ ۳۸ حرف
| حرف | نام | غربی | شرقی |
|---|---|---|---|
| Ա ա | Այբ ayp | a | a |
| Բ բ | Բեն pen | p | b |
| Գ գ | Գիմ kim | k | g |
| Դ դ | Դա ta | t | d |
| Ե ե | Եչ yech | ye / e | ye / e |
| Զ զ | Զա za | z | z |
| Է է | Է e | e | e |
| Ը ը | Ըթ ət | ə | ə |
| Թ թ | Թօ to | t | t' |
| Ժ ժ | Ժէ zhe | zh | zh |
| Ի ի | Ինի ini | i | i |
| Լ լ | Լիւն lyun | l | l |
| Խ խ | Խէ khe | kh | kh |
| Ծ ծ | Ծա dza | dz | ts |
| Կ կ | Կեն gen | g | k |
| Հ հ | Հօ ho | h | h |
| Ձ ձ | Ձա tsa | ts | dz |
| Ղ ղ | Ղատ ghad | gh | gh |
| Ճ ճ | Ճէ je | j | ch |
| Մ մ | Մեն men | m | m |
| Յ յ | Յի hi | h / y | y |
| Ն ն | Նու nu | n | n |
| Շ շ | Շա sha | sh | sh |
| Ո ո | Ո vo | vo / o | vo / o |
| Չ չ | Չա cha | ch | ch' |
| Պ պ | Պէ be | b | p |
| Ջ ջ | Ջէ che | ch | j |
| Ռ ռ | Ռա ra | r | rr |
| Ս ս | Սէ se | s | s |
| Վ վ | Վեւ vev | v | v |
| Տ տ | Տիւն dyun | d | t |
| Ր ր | Րէ re | r | r |
| Ց ց | Ցօ tso | ts | ts' |
| Ւ ւ | Հիւն hyun | v (ու = u) | — |
| Փ փ | Փիւր pyur | p | p' |
| Ք ք | Քէ ke | k | k' |
| Օ օ | Օ o | o | o |
| Ֆ ֆ | Ֆէ fe | f | f |
در غربی طور دیگری خوانده می‌شود
املای سنتی در شش قاعده
- ւشرقی: Լավ
پس از مصوت، ւ «و» (v) خوانده می‌شود.
Լաւ lav — خوب
- իւشرقی: Յուղ
در میان واژه، իւ «یو» خوانده می‌شود.
Իւղ yugh — روغن
- -իւشرقی: Թիվ
در پایان واژه، իւ «ایو» خوانده می‌شود.
Թիւ tiv — عدد
- յ-شرقی: Հույս
در آغاز واژه، յ «ه» خوانده می‌شود.
Յոյս huys — امید
- ոյشرقی: Լույս
ոյ «اوی» خوانده می‌شود.
Լոյս luys — نور
- էشرقی: Հայերեն
بسیاری از واژه‌ها է را نگه داشته‌اند، جایی که شرقی ե می‌نویسد.
Հայերէն hayeren — ارمنی (زبان)
پرسش‌ها
الفبای ارمنی غربی چند حرف دارد؟
۳۸: ۳۶ حرف مسروپ ماشتوتس به‌اضافهٔ Օ و Ֆ که در سده‌های میانه افزوده شدند. ارمنی شرقی ۳۹ حرف می‌شمارد، چون ու و և را حرف حساب می‌کند و Ւ را کنار می‌گذارد.
چرا غربی و شرقی یک حرف را متفاوت می‌خوانند؟
این دو معیار در طول سده‌ها، در دو سوی مرز امپراتوری عثمانی و روسیه، از هم فاصله گرفتند. در ارمنی غربی چند حرف بی‌صدا جابه‌جا شدند: حرف Բ که در ایروان «ب» است، در قسطنطنیه «پ» شد.
ارمنی غربی از چه املایی استفاده می‌کند؟
املای کلاسیک (سنتی). ارمنستان در دوران شوروی املای اصلاح‌شده را پذیرفت، اما ارمنی غربی نه؛ برای همین Շնորհակալութիւն می‌نویسد، جایی که شرقی Շնորհակալություն می‌نویسد.
به ارمنیِ خانواده‌تان حرف بزنید
یک حساب رایگان بسازید و ارمنی غربی را از سطح A1 شروع کنید.